INFEKSİYÖZ LARİNGOTRACHEİTİS – ILT

Kanatlılarda Avian herpes virüs 1 tarafından oluşturulan, akut subakut, kronik formlarda seyreden, solunum sistemi yangısı, öksürük solunum güçlüğü ve konjonktivit ile karakterize bulaşıcı, ölüm oranı % 10-30 arasında değişen;  daha çok ergin hayvanlarda gözlenen viral bir hastalıktır.

Etken;
Herpesvirus familyasına ait bir DNA virüsüdür.
Her yaştaki yumurta tavukları enfekte olabilmektedir.  Hastalığa, erkekler ve ağır ırklar daha duyarlıdır.

Bulaşma;
Etken daha çok solunum yolu ile bulaşır, hasta hayvanlar burun akıntıları ve öksürük ile çevrelerine virüsü saçarlar özellikle havaya damlacıklar halinde yayılır.
Konjiktiva yoluyla bulaşma da görülebilmektedir.
Kümeslerin kalabalık, bakımsız ve hijyenik olmayan koşulları, stres faktörlerinin yoğunluğu ve kış ayları, infeksiyonun kümes içinde çıkış ve yayılışında etkili olmaktadır. Böyle durumlarda ölümler %10-30’a ulaşabilir, sekonder enfeksiyonların devreye girmesi ile ölüm  %40’a yükselebilir. Hastalar iyileştikten 2 ay sonraya kadar virus tracheadan izole edilebilir. Virüsün vertikal olarak yumurtaya geçişi söz konusu değildir.

Klinik Belirtiler;
İlk belirti göz akıntılarıdır. Hastalık ilerlerse gözlerdeki akıntı artar, konjiktivitis gözlemlenebilir ve göz kapakları şişerek birbirine yapışır, burun akıntısı artar ve hayvanın yüzünde şişme başlar, nefes alabilmek için başılarını yukarıya doğru uzatırlar, solunum sırasında hırıltılı sesler çıkar, öksürük, aksırık ile etrafa virüs saçılır. tracheanın ve özellikle larinksin mukoid salgı ya da tıkaç yapıdaki fibrin doku ile tıkanması asfeksiden ölümlerin artmasına neden olur. Komplikasyonların ve stres faktörlerinin fazla olduğu durumlarda ölümler %40’a kadar ulaşabilir.
Yukarıda açıklanan  klinik formların yanı sıra gizli (latent) infeksiyonlar da görülebilir. Virus saçılımının devam etmesinde, etrafa yayılmasında ve hastalığın çıkmasında latent enfekte hayvanların rolü oldukça fazladır. Belirgin bir klinik tablo göstermeyen ve gözden daima kaçan böyle hayvanlarda, eğer kümeste sprey tarzında aşı uygulamaları yapılıyorsa, latent infeksiyonlar aktive olur ve hayvanlar kolayca hastalanarak ölebilir.
Yumurtlayan hayvanlarda verim düşüklüğü %50’ye varabilmektir; iyileşenlerde verimin tekrar normale gelmesi için 1-2 ay kadar bir süre gerekir. Hastalığı atlayan hayvanların bazıları hayat boyu virüsü taşıyan ve saçan portör hayvanlar olarak kalabilir. ILT

Laboratuvar tanı;

  • Virüs izolasyonu
  • Serolojik testler (ELISA)
  • Hayvan deneyleri

Sağaltım;
Viral bir hastalık olması nedeni ile sağaltımı söz konusu değildir. Hastalıktan ölen hayvanların derhal imha edilmesi gereklidir. Eğer Sekonder olarak bakteriyel enfeksiyon söz konusu ise antibiyotik uygulamasıyla kontrolü ve sürünün aşılanması.

Koruma;

  • Biyogüvenlik önlemleri: Biyogüvenlik önlemleri diğer viral hastalıklarda olduğu gibi ILT’de de önde gelen bir koruma barıyeridir.
  • Koruyucu aşılamalar: Viral bir hastalık olması nedeni ile hastalığa karşı koruyucu olarak tek gücümüz aşılama uygulamasıdır. Ancak, burada özellikle bilinmesi gereken husus; Aşı uygulama stratejisinin iyi belirlenmesidir. Vektör aşılar günümüzün popülaritesi yüksek olanlarıdır. Fakat yeterli immunitenin gelişimi için canlı aşı uygulaması ile birlikte desteklenmesi uygun olanıdır.

 

KANATLI TÜBERKÜLOZU Mycobacterium avium tarafından oluşturulan ve hayvanın çeşitli organlarında tüberküllerin oluşması ile karakterize olan, bulaşıcı ve kronik bakteriyel bir hastalıktır. Zoonoz bir hastalık olup, daha çok immun sistemi baskılanmış insanlar için tehlike oluşturmaktadır. Etken; M. avium gram pozitif, hareketsiz, sporsuz, kapsülsüz ve aside dirençli bir bakteridir. Besi yerlerinde 20-25 günde üreme gösterir. Bulaşma; Genellikle […]

Kanatlıların Paraziter Hastalıkları ENDOPARAZİTER HASTALIKLAR Protozoal hastalıklar; Koksidiozis (Coccidiosis) kanatlılarda daha çok broiler civciv yetiştiriciliğinde ve entansif besi hayvancılığında görülen ve özelliklede genç hayvanlarda rastlanan protozoal bir hastalıktır. – Kör bağırsak koksidiyozu (E.tenella) – İnce bağırsak koksidiyozu (E.necatrix, E.acervlina, E.maxima, E.mivati) – Rektum koksidiyozu (E.brunetti) Klinik bulgular; Koksidiyoza yakalanmış hayvanlarda doku tahribatı, kanama ve ishal […]

KOLİ ENFEKSİYONLARI ( Colibacillosis ) Çoğunlukla genç piliçlerde 4-10 haftalık olmak üzere ergin tavuklarda da rastlanan, Gram (-) bir bakteri olan E. coli’nin neden olduğu bir enfeksiyondur. Hastalığa neden olan etkeni sağlıklı tavukların sindirim sistemi doğal florasında her zaman bulunur, fakat patojen değildir. Stres durumlarında ve bağışıklığın zayıflamasına neden olan hastalık durumlarında sekonder enfeksiyonlar meydana […]

MAREK HASTALIĞI (MD) Karaciğer, böbrek, dalak, gonadlar, pankreas, iris, akciğer, kas ve deride mononükleer lenfositlerin birikmesi ve üremesi sonucu gelişen tümoral, bulaşıcı, öldürücü, lenfoproliferatif viral bir hastalıktır. Etiyoloji: Etken herpetoviridae cinsinden gama herpes virustur. Etken zarlı bir DNA virüsüdür. Serotip I – virulent ve onkojenik, Serotip II – Tavuk ve Serotip III  Hindi–onkojenik değildir. Bulaşma: […]

MİKOTOKSİKOZİS   Mikotoksikozis, mantarların gelişimi sırasında ürettiği toksik kimyasal maddeler nedeniyle şekillenen zehirlenme olarak tanımlanır. Kanatlı üretiminde canlı ağırlık artışı, beslenme, pigmentasyon, yumurta üretimi ve reprodüktif performansta problemler oluşturur. Aflatoksikozis, okratoksikozis trikotesen mikotoksiozisi ticari kanatlılarda en çok görülenleridir. Aflatoksin, lenfoid organlar ve fonksiyonel immun yanıt üzerinde immunsupresyon meydana getirir.   Aflatoksikozis: Aflatoksinler Aspergillus flavus, A.parasiticus […]

Newcastle Hastalığı ND (Yalancı Veba) Kanatlıların çok bulaşıcı, öldürücü, solunum, sindirim ve sinir sisteminde bozukluklar meydana getiren viral bir hastalığıdır. İnfeksiyona, tavukların yanısıra hindi, güvercin, ördek, kaz, serçe, sülün ve diğer yabani kanatlılarda da rastlanmaktadır. Dezenfektanlardan değişik derecede etkilenir. Etiyoloji: Hastalığın etkeni Myxovirusların Paramyxovirus (PMV-1) cinsinde yer almaktadır. Virusun bir serotipi vardır. Ancak, farklı patotipleri […]

Yumurta, üretimden tüketiciye kadar, doğal biyolojisi gereği dışarıdan müdahaleye olanak tanımadan birçok aşamalardan geçerek ulaşmaktadır. Böylesine bir ürünün pazar koşullarında değer bulabilmesinin şüphesiz ki bazı sınırlamaları vardır. Bunlar gerek yemeklik yumurtalar için olsun, gerekse embriyolu yumurtalar için olsun vazgeçilemez.  İşletmelerde civcivin kümese girişinden itibaren yarka dönemi ve yumurtlama periyoduna kadar çok iyi bakım ve besleme […]

Endüstriyel tavukçuluğun yetiştirme dönemi boyunca çevre kontrollü kümeslerde yapılmasına bağlı olarak birçok hastalıkta olduğu gibi solunum yolu enfeksiyonlarına karşı da oldukça duyarlıdırlar. Bu sebeple kanatlı hayvancılığında solunum sisteminde görülen hastalıklar, modern işletmelerin en önemli sorunlarından birisi durumundadır. Sindirim ve solunum yolu hastalıkları ve sonuçta buna bağlı görülen problemler çoğu zaman birbirine karışmış olarak da görülebilmektedir. […]