MAREK HASTALIĞI (MD)

Karaciğer, böbrek, dalak, gonadlar, pankreas, iris, akciğer, kas ve deride mononükleer lenfositlerin birikmesi ve üremesi sonucu gelişen tümoral, bulaşıcı, öldürücü, lenfoproliferatif viral bir hastalıktır.

Etiyoloji:

Etken herpetoviridae cinsinden gama herpes virustur. Etken zarlı bir DNA virüsüdür.

Serotip I – virulent ve onkojenik,

Serotip II – Tavuk ve Serotip III  Hindi–onkojenik değildir.

Bulaşma:

En önemli bulaşma yolu solunumdur. Kümese giren kişiler, canlılar (kemiriciler, kuşlar, böcekler, vs…) virüs taşınmasında önemli rol oynamaktadırlar. Bulaşma çok hızlı gelişmektedir. Bir önceki dönemde Marek problemi geçirmiş bir işletmenin kümeslerinde çok iyi bir dezenfeksiyon ve temizlik süreci yaşanmalıdır. Tavuk tüyleri hastalığın yayılmasında çok önemli bir etkendir. Bu nedenle kümeste kalabilecek birkaç tüyün bile hastalığı bulaştırmada etkili olacağı unutulmamalıdır.MRK DSE

Semptomlar:

Hastalığın genel klinik bulgularını özetleyecek olursak;

Periferal sinirlerin etkilenmesi ile paraliz oluşur. Lokomotor sinirlerin etkilenmesi ile koordinasyon bozukluğu, sallantılı yürüyüşe neden olur. Kanat sinirleri etkilenmesi ile kanat düşer; boyun sinirleri etkilenirse baş aşağıda tutulur; vagus etkilenmesiyle kursak genişler, sarkar, solunum güçlüğü gözlenir.

Son aşamalarda yeşilimsi diyare, solgunluk, bitkinlik gibi belirtiler eşliğinde gittikçe zayıflar.

Balerin duruşu ( bir bacağın öne diğer bacağın geriye uzatılması ile karakterize oturuş biçimi ) marekte belirgindir.

Nekropsi:

İç organlarda, enfeksiyonun şiddetine ve seyrine göre, çeşitli büyüklükte lenfoid tümörlere rastlanır. Tümörler; yumurtalık, dalak, karaciğer, böbrek, testis, barsaklar, bezsel mide, kaslar, deri, bursa fabricius, kalpte lokalize olmuşladır. Siyatik sinirler ve plexus brachialis esmerleşmiş ve kalınlaşmıştır, gözlerde gri renk ve depigmentasyona rastlanır.MRK..DSEAS

Labrotuvar tanı:

Virüs izolasyonu, serolojik testler, histopatolojik ve sitotoksik muayene ile yapılır.

Serolojik test olarak fluoresan antikor teknikleri, agar jel presipitasyon ve nötralizasyon testleri kullanılmaktadır.

Tedavi:

Viral bir hastalık olması nedeni ile sağaltımı yapılamamaktadır. Semptomların şekillendiği tavuklar genellikle ölürler. Hastalık çıkan işletmelerde hasta hayvanlar sürüden ayrılmalı ve ayrı yerde bakım ve beslemelerine devam edilmelidir.

Koruma ve Kontrol:

Biyogüvenlik önlemlerine özen göstermek korunmadaki ilk koşuldur. Aşı uygulaması olarak, günümüzde kullanılan en etkili kombinasyon HVT+CVI(Rispens) tir. Günlük civcive uygulanır. Amaç civcvilerde oluşan immunite etkisi ile kümese girmeden önce immunglobulinlerin gelişiminin sağlanmasıdır. Ancak günümüzde uygulanan çok daha efektif yöntem ise  civcivlerin yumurtadan çıkmadan önce kuluçkada iken aşılanmalıdır (in ovo). Bu sayede civcviler üç-dört gün gibi bir süre kazanmış olur ki, bu da immunitenin gelişmesi bakımından önemli bir süredir.

Ayrıca yine vektör aşı kombinasyonlarında HVT suşu vektör olarak kullanılıp bazı diğer viruslara karşıkoruma amaçlanmaktadır. Bu aşı grupları kullanılırken oldukça ikkatli olunmalıdır. bu aşılar ile canlı aşı programlarını da ihmal etmeden ilgili aşılarda programlarına dahil edilmelidir.

KANATLI TÜBERKÜLOZU Mycobacterium avium tarafından oluşturulan ve hayvanın çeşitli organlarında tüberküllerin oluşması ile karakterize olan, bulaşıcı ve kronik bakteriyel bir hastalıktır. Zoonoz bir hastalık olup, daha çok immun sistemi baskılanmış insanlar için tehlike oluşturmaktadır. Etken; M. avium gram pozitif, hareketsiz, sporsuz, kapsülsüz ve aside dirençli bir bakteridir. Besi yerlerinde 20-25 günde üreme gösterir. Bulaşma; Genellikle […]

Kanatlıların Paraziter Hastalıkları ENDOPARAZİTER HASTALIKLAR Protozoal hastalıklar; Koksidiozis (Coccidiosis) kanatlılarda daha çok broiler civciv yetiştiriciliğinde ve entansif besi hayvancılığında görülen ve özelliklede genç hayvanlarda rastlanan protozoal bir hastalıktır. – Kör bağırsak koksidiyozu (E.tenella) – İnce bağırsak koksidiyozu (E.necatrix, E.acervlina, E.maxima, E.mivati) – Rektum koksidiyozu (E.brunetti) Klinik bulgular; Koksidiyoza yakalanmış hayvanlarda doku tahribatı, kanama ve ishal […]

KOLİ ENFEKSİYONLARI ( Colibacillosis ) Çoğunlukla genç piliçlerde 4-10 haftalık olmak üzere ergin tavuklarda da rastlanan, Gram (-) bir bakteri olan E. coli’nin neden olduğu bir enfeksiyondur. Hastalığa neden olan etkeni sağlıklı tavukların sindirim sistemi doğal florasında her zaman bulunur, fakat patojen değildir. Stres durumlarında ve bağışıklığın zayıflamasına neden olan hastalık durumlarında sekonder enfeksiyonlar meydana […]

MAREK HASTALIĞI (MD) Karaciğer, böbrek, dalak, gonadlar, pankreas, iris, akciğer, kas ve deride mononükleer lenfositlerin birikmesi ve üremesi sonucu gelişen tümoral, bulaşıcı, öldürücü, lenfoproliferatif viral bir hastalıktır. Etiyoloji: Etken herpetoviridae cinsinden gama herpes virustur. Etken zarlı bir DNA virüsüdür. Serotip I – virulent ve onkojenik, Serotip II – Tavuk ve Serotip III  Hindi–onkojenik değildir. Bulaşma: […]

MİKOTOKSİKOZİS   Mikotoksikozis, mantarların gelişimi sırasında ürettiği toksik kimyasal maddeler nedeniyle şekillenen zehirlenme olarak tanımlanır. Kanatlı üretiminde canlı ağırlık artışı, beslenme, pigmentasyon, yumurta üretimi ve reprodüktif performansta problemler oluşturur. Aflatoksikozis, okratoksikozis trikotesen mikotoksiozisi ticari kanatlılarda en çok görülenleridir. Aflatoksin, lenfoid organlar ve fonksiyonel immun yanıt üzerinde immunsupresyon meydana getirir.   Aflatoksikozis: Aflatoksinler Aspergillus flavus, A.parasiticus […]

Newcastle Hastalığı ND (Yalancı Veba) Kanatlıların çok bulaşıcı, öldürücü, solunum, sindirim ve sinir sisteminde bozukluklar meydana getiren viral bir hastalığıdır. İnfeksiyona, tavukların yanısıra hindi, güvercin, ördek, kaz, serçe, sülün ve diğer yabani kanatlılarda da rastlanmaktadır. Dezenfektanlardan değişik derecede etkilenir. Etiyoloji: Hastalığın etkeni Myxovirusların Paramyxovirus (PMV-1) cinsinde yer almaktadır. Virusun bir serotipi vardır. Ancak, farklı patotipleri […]

Yumurta, üretimden tüketiciye kadar, doğal biyolojisi gereği dışarıdan müdahaleye olanak tanımadan birçok aşamalardan geçerek ulaşmaktadır. Böylesine bir ürünün pazar koşullarında değer bulabilmesinin şüphesiz ki bazı sınırlamaları vardır. Bunlar gerek yemeklik yumurtalar için olsun, gerekse embriyolu yumurtalar için olsun vazgeçilemez.  İşletmelerde civcivin kümese girişinden itibaren yarka dönemi ve yumurtlama periyoduna kadar çok iyi bakım ve besleme […]

Endüstriyel tavukçuluğun yetiştirme dönemi boyunca çevre kontrollü kümeslerde yapılmasına bağlı olarak birçok hastalıkta olduğu gibi solunum yolu enfeksiyonlarına karşı da oldukça duyarlıdırlar. Bu sebeple kanatlı hayvancılığında solunum sisteminde görülen hastalıklar, modern işletmelerin en önemli sorunlarından birisi durumundadır. Sindirim ve solunum yolu hastalıkları ve sonuçta buna bağlı görülen problemler çoğu zaman birbirine karışmış olarak da görülebilmektedir. […]